ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਦਾ ਅੱਜ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ ਲੰਮੀ ਹੇਕ ਦੀ ਮਲਿਕਾ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਟਾਈਟਲ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਸਾਹ-ਰਹਿਤ ਗਾਇਕੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ‘ਹੇਕ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ‘ਚ ਮਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਸੀ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਕੋਠੇ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜੇਬੀਟੀ ਪਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬਨਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬਨਣਾ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਦੇਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਅੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਹੇਕ। ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ‘ਹੇਕ’ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ‘ਹੋ’ ਗਾਉਣ ਲਈ ਸਾਹ ਰੋਕਨਾ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਤੱਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਾਵਾ ਜੋ ਕਿ ਖੁ਼ਦ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਹੇਕ ਨਾਲ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਨੇ ‘ਲੰਮੀ ਹੇਕ ਦੀ ਮਲਿਕਾ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿਲਵਾਇਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕੀ ‘ਚ 45 ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਹੇਕ ਲਾਉਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਨੂੰ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਣਥੱਕ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਆਵਾਰਡਸ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 1991 ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੂਬਾ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਵੱਲੋਂ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2002 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੇਵੀ ਅਹਿਲਿਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗਾਇਕਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
