ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 64 ਸਾਲਾ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜੌਹਨ ਫੋਸੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜੌਹਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਜੌਨ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਡੂੰਘੇ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਪਤਝੜ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ 120 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 17 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਨੋਬਲ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੌਨ ਨੂੰ 8.33 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਜੌਨ ਦਾ ਜਨਮ 1959 ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਉਸ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਉਸ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਰੈੱਡ-ਬਲੈਕ 1983 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੌਨ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਉਹ ਖੁਦ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਡੇਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 100 ਜੀਵੰਤ ਜੀਨਿਅਸ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਨੂੰ 83ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੌਹਨ ਫੋਸ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਵਲ ਏ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਸੱਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਇਕ ਬੁੱਢੇ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਜੌਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਅਰਥ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ।
