ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਈਡੀ) ਨੇ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ ਵੀਵੋ ਮੋਬਾਈਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਲਾਵਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਆਈਏਐਨਐਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਗੁਆਂਗਵੇਨ ਕਿਆਂਗ, ਲਾਵਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਐਮਡੀ ਹਰੀਓਮ ਰਾਏ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਾਰਟਰਡ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਰਾਜਨ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਨਿਤਿਨ ਗਰਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਕਰੀਬ ਇਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਈਡੀ ਨੇ ਵੀਵੋ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 23 ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿਚ 48 ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਈਡੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੰਡ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀਵੋ ਮੋਬਾਈਲ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਕਰੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ। ਅਜਿਹਾ ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀਵੋ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੰਪਨੀ ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਜੀਪੀਆਈਸੀਪੀਐਲ), ਇਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ, ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਲਕਾਜੀ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 417, 120ਬੀ ਅਤੇ 420 ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਐਫਆਈਆਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਈਡੀ ਨੇ 3 ਫਰਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਈਡੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੀਵੋ ਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ 1 ਅਗਸਤ, 2014 ਨੂੰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਧਾਰਤ ਕੰਪਨੀ ਮਲਟੀ ਅਕਾਰਡ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਰਓਸੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
GPICPL ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ CA ਨਿਤਿਨ ਗਰਗ, Zhengshen Ou, Bin Lu ਅਤੇ Zhang Jie ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 3 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਆਰਓਸੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿਖੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਿਨ ਲੂ ਨੇ 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜ਼ੇਂਗਸ਼ੇਨ ਓ ਅਤੇ ਝਾਂਗ ਜੀ ਨੇ ਵੀ 2021 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਹਾਵੀ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਆਈਟੀ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੀਵ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਮੋਬਾਈਲ ਹੈਂਡਸੈੱਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਤ ਕਾਰੋਬਾਰ 2021-22 ਵਿੱਚ 1.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
