ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਜੋ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਾਰ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਿਛਲੇ 5 ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਧਰਤੀ ਹਰ ਸਮੇਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ। ਆਓ ਇਸ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ 10 ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।
1- ਇਸ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਨੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ। ਭਾਰਤ ‘ਚ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਹੋਵੇਗੀ।
2- ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2024 ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰੇਗਾ। ਨਾਸਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ ‘ਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।
3- ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਮਰੀਕਾ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਚ 7.5 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਹਨੇਰਾ ਰਹੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ 22 ਜੁਲਾਈ 2009 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ 6 ਮਿੰਟ 39 ਸਕਿੰਟ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
4- ਸਪੇਸ ਡਾਟ ਕਾਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ 10:08 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 1.25 ਵਜੇ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮਿਆਦ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2:12 ਤੋਂ 2:22 ਵਜੇ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 12 ਘੰਟੇ ਹੋਵੇਗੀ।
5- ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ, ਆਪਣੇ ਚੱਕਰੀ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।
6- ਇਸ ਵਾਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ 3.60 ਲੱਖ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵੱਡਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਲੰਬੇ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।
7- ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਕਰੋਨਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਨਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਨਕਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
8- ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੈਮਰੇ ਜਾਂ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਰਾਹੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੈਂਸ ਜਾਂ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਆਪਟਿਕਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੋਲਰ ਫਿਲਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਸਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
9- ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਟੈਕਸਾਸ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਓਕਲਾਹੋਮਾ, ਅਰਕਨਸਾਸ, ਮਿਸੂਰੀ, ਇਲੀਨੋਇਸ, ਕੈਂਟਕੀ, ਇੰਡੀਆਨਾ, ਓਹੀਓ, ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਵਰਮੋਂਟ, ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਤੋਂ ਲੰਘੇਗਾ।
10- ਅਗਲਾ ਪੂਰਨ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ 12 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
