ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਮੰਡਾਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਖਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਮੰਡਾਨਾ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸੈੱਲ ਦੀ IFSO ਟੀਮ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਦਾ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ IFSO (ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਫਿਊਜ਼ਨ ਐਂਡ ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਕ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ) ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਯੂਨਿਟ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ 24 ਸਾਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਇਮਾਨੀ ਨਵੀਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 10 ਨਵੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਖਸ ਨੇ ਰਸ਼ਮੀਕਾ ਦਾ ਡੀਪਫੇਕ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

IFSO ਦੇ DCP ਹੇਮੰਤ ਤਿਵਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ DCW ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ‘ਤੇ 10 ਨਵੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਕਾਫੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 9 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਲੜਕੀ ਦੁਆਰਾ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿਚ 13 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਰਸ਼ਮੀਕਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਜਾਅਲੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁਪਰਇੰਪੋਜ਼ ਕਰਕੇ ਪੋਸਟ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਗਈ।
ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਟਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਡਿਲੀਟ ਕੀਤੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਰਿਕਵਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਗਏ। IFSO ਟੀਮ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਆਖਰ ਇਮਾਨੀ ਨਵੀਨ ਨੂੰ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੁੰਟੂਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੁਰਮ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਸ਼ੀ ਇਮਾਨੀ ਨਵੀਨ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਮੰਡਾਨਾ ਦਾ ਫੈਨ ਪੇਜ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡੇਢ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਸ਼ਮੀਕਾ ਮੰਡਾਨਾ ਦੇ ਫੈਨ ਪੇਜ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇਸਦੇ ਸਿਰਫ 90 ਹਜ਼ਾਰ ਫਾਲੋਅਰ ਸਨ, ਜੋ ਵੀਡੀਓ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਧ ਕੇ 1 ਲੱਖ 8 ਹਜ਼ਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਫਰਜ਼ੀ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਮੈਟਾ ਮੁਦਰੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਤੋਂ ਵੀਡੀਓ ਐਡੀਟਿੰਗ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਸ਼ਮੀਕਾ ਮੰਡਾਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਡੀਪਫੇਕ ਬਣਾਈ।
ਜਦੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਿਤਾਰੇ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਡੂੰਘੀ ਫਰਜ਼ੀ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫੈਨ ਪੇਜ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਡਾਟਾ ਵੀ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਮਾਨੀ ਨਵੀਨ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ BTech ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੇ ਗੂਗਲ ਗੈਰੇਜ ਤੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਯੂਟਿਊਬ ਤੋਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ, ਫੋਟੋਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਐਡੀਟਿੰਗ ਦੇ ਕੋਰਸ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੁਲਜ਼ਮ ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ ਘਰ ਆ ਕੇ ਡਬਲਯੂ.ਐਫ.ਐਚ. ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਮੰਡਾਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਝੂਠੇ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ‘ਚ ਇਕ ਔਰਤ ਲਿਫਟ ‘ਚ ਐਂਟਰੀ ਕਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਵਰਗੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਔਰਤ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜ਼ਾਰਾ ਪਟੇਲ ਨਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਕੇ ਰਸ਼ਮਿਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ALT ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਡੀਪਫੇਕ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਨਕਲੀ ਵੀਡੀਓ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਟੂਲਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਐਡੀਟਿੰਗ ਇੰਨੀ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ ਸਟਿਲ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰਫਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਬਦਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡੀਪਫੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਫੋਟੋ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਨਗਨ ਫੋਟੋ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।