ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਜੁਲਾਈ 2024 – ਰੂਸ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ 479 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਕੈਦ ਰਹੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇਵਾਨ ਗਰਸ਼ਕੋਵਿਚ ਨੂੰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰੂਸੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਵਾਨ ਨੂੰ ਜਾਸੂਸੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਦਾਲਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਵਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਸੀਆਈਏ ਦਾ ਏਜੰਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ ਉਰਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਟੈਂਕ ਫੈਕਟਰੀ ਦੀ ਜਾਸੂਸੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਫਪੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਵਾਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੇਕਾਟੇਰਿਨਬਰਗ ਦੇ ਉਰਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 3 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ ਯੂਰਲ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਅਖਬਾਰ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। 30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਵਿਚ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋ ਬਾਈਡੇਨ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਵਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਸ ਦੀ ਸੰਘੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾ (ਐੱਫ.ਐੱਸ.ਬੀ.) ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਵਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ‘ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਫੌਜੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਵਾਨ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੈਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਇਵਾਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾ ਐਫਐਸਬੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਦਿਮ ਕ੍ਰਾਸਿਕੋਵ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਾਸਿਕੋਵ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਚੇਚਨ ਕਮਾਂਡਰ ਜ਼ਲੀਮਖਾਨ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਇਵਾਨ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਵਿਚ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੰਨਾਲੇਨਾ ਬੇਰਬੌਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਵਾਨ ਗਰਸ਼ਕੋਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਖਬਾਰ ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਫੌਜੀ ਵੈਗਨਰ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਰੂਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸੀ ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੁਆਰਾ ਤਬਾਹ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਵਾਨ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀਆਂ AFP, ਦ ਮਾਸਕੋ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਲਸੂ ਕੁਰਮਾਸ਼ੇਵਾ ਅਤੇ ਬੈਲੇਰੀਨਾ ਕਸੇਨੀਆ ਕੈਰੇਲੀਨਾ ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਕੋਲ ਅਮਰੀਕੀ-ਰੂਸੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮਰੀਨ ਪਾਲ ਵ੍ਹੇਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਸੂਸੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ‘ਚ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਜੇਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਿਡੇਨ ਨੇ ਵ੍ਹੇਲਨ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਸਾਡੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ।
