ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਬਲਜੀਤ ਮਰਵਾਹਾ): ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਚ ਅੱਜ (7 ਫਰਵਰੀ) ਦਾ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਪੰਥ ਰਤਨ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਤੋਂ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਣੇ ਸਨ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਤੇ ਪੰਥਕ ਸੋਚ ਦੇ ਨੇਤਾ ਪੰਥ ਰਤਨ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਉਚਾ ਤੇ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘਾਲਣਾ ,ਸਿਆਣਪ,ਪੰਥਕ ਸੂਝ -ਬੂਝ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ,ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੇ ਤਪ-ਤਿਆਗ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਪਣੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ 50 ਸਾਲ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ,ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਜੂਨ, 1885 ਨੂੰ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਰਿਆਲ ‘ਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇਵੀ ਇਕ ਧਰਮੀ ਔਰਤ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਬਖਸ਼ੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਕ ਪਟਵਾਰੀ ਸਨ ਤੇ ਇਕ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਤੇ ਸਤਿਰਕਾਰਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਂਅ ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਸੀ। 7 ਫਰਵਰੀ 1902 ‘ਚ ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਤੇ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਹਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿੱਦਿਅਕ ਕੈਰੀਅਰ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੜਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਧਾਰਕ ਸੀ। 1907 ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ‘ਚ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮਾਣ-ਭੱਤੇ ‘ਤੇ ਜੁਆਇਨ ਕੀਤਾ। 15 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 1921 ‘ਚ ਨਨਕਾਣਾ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵੱਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਅਕਾਲੀ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਅਕਾਲੀ (ਉਰਦੂ) ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ) ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਜਿਸ ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ।












