ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ, 73 ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੇ 32 ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ, ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧੀ ਵਰਗਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 24 ਸਤੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਕੇ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ 1992 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਤੀ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਠੰਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਫੁਆਇਲ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ, ਹਰਜੀਤ ਨੂੰ 10 ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਚਟਾਈ ਅਤੇ ਖਾਣ ਲਈ ਠੰਡੀ ਰੋਟੀ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਬੀਫ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਿਪਸ, ਦੋ ਬਿਸਕੁਟ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਬਚੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। 10 ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇੜੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਯੂਐਸ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਸਟਮਜ਼ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ (ICE) ਨੇ ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ।
ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਭੇਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ‘ਤੇ, ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਪਨਾਹ ਲੈਣੀ ਪਈ।
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਾਲਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ, ਜਿਵੇਂ “ਦਾਦੀ ਜੀ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬਿਸਤਰਾ ਹੈ?” ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।”ਹਰਜੀਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਜੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ।
