ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਸਤੰਬਰ 2023 – ਜੀ-20 ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਰਾਜਘਾਟ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਸ਼ਾਲ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਵੀ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਘਾਟ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਦੇ ਲੀਡਰਜ਼ ਲਾਉਂਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਗੇ। ਫਿਰ ਵਨ ਫਿਊਚਰ ‘ਤੇ ਆਖਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ। ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀ-20 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਾਂਝਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਗਲਿਆਰੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਿਨਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਅੱਜ ਜੀ-20 ਲਈ 10 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ
- ਸਵੇਰੇ 8:15 ਤੋਂ 9 ਵਜੇ: ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਘਾਟ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ। ਮਹਿਮਾਨ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਸੁਣਨਗੇ।
- ਸਵੇਰੇ 9:20 ਵਜੇ: ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਦੇ ਲੀਡਰਜ਼ ਲਾਉਂਜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਗੇ।
- 9:40 ਤੋਂ 10:15 ਤੱਕ: ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।
- ਸਵੇਰੇ 10:15 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ: ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।
- ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:30 ਵਜੇ: ਵਨ ਫਿਊਚਰ ‘ਤੇ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਨੇਤਾ ਦੁਵੱਲੀ ਬੈਠਕ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ……..
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ – ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਜੀ-20 ਸਿਆਸੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵਿੱਚ 4 ਵਾਰ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਜੀ-20 ‘ਚ ਅਫਰੀਕੀ ਸੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ ਗਏ। ਇਸ ‘ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਬਾਲੀ ਸੰਮੇਲਨ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਲੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਮੁੱਦਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ 7 ਪੈਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਜਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ) ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਫਰੀਕੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਸੇਨੇਗਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ) ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਬਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਜੀ-20 ‘ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ? ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ – ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ G20 ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ‘ਤੇ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਅਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਸ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਚੀਨ ਨੇ ਕਾਫੀ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
