ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਮਹੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੀਡੀਆ ਹਾਊਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ‘ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ।
ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਫਸਟ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਗੁਆਂਢੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਖਾਸ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਪਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਵਣਜ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਬੰਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਮਾਲਦੀਵ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਨ।
ਮਾਲਦੀਵ-ਭਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਾਡੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੱਖਿਆ ਬਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਹ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ‘ਚ ਚੀਨ ਪੱਖੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਦਰੋਹ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਸਰਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਨੀਤੀਆਂ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਾਂਗੇ। ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕੀਏ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਜ਼ਿੱਦ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਪੱਤੀਆਂ ਜਾਂ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ HADR ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ? ਇਸ ‘ਤੇ ਮੁਈਜ਼ੂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧ ਇੰਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਸਾਡੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜਮਹੂਰੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਹਾਈਡਰੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਰਵੇਖਣ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਰੀਨਿਊ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਡੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਗ੍ਰਾਫੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲਵਾਂਗੇ।’ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੱਲ ਹਿੱਲ ਰਹੀ ਹੈ’ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਈਜ਼ੂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੁਣ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਲਦੀਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਗਵਾਉਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਲਦੀਵ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਸੰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਾਲਦੀਵ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਖ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ।
ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਮਾਲਦੀਵ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇਗੀ।
