10 ਸਤੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਟਿਕਟ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਫਲਾਈਟ ‘ਚ ਸਫਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹਾਈਜੈਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੀ ਹਾਂ, ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ 10 ਸਤੰਬਰ 1976 ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚ ਗਏ। ਇਸ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਅਨੋਖੀ ਸਾਂਝ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਸਾਲ 1976 ਵਿੱਚ 10 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਬੋਇੰਗ 737 ਜਹਾਜ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪਾਲਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 66 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁੰਬਈ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਅਜੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਦੋ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਨੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਦਿਖਾ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰ ਲਿਆ। ਦਰਅਸਲ, ਦੋਵੇਂ ਹਾਈਜੈਕਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੀਬੀਆ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ।
ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੀਬੀਆ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਸਤੌਲ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਗੁਆਏ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੀ ਮਦਦ ਲਈ ਝੱਟ ਹਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਮਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਉਹ ਲੀਬੀਆ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਣਗੇ।
ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਰਾਤ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਸਵਾਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਈਜੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੀਲਾ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਈਜੈਕਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।ਦੋਵੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।