ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਬਰਾਹਿਮ ਰਾਇਸੀ ਸਮੇਤ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਨੌਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤਬਰੀਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ IRNA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਇਸੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਰੋਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ‘ਚ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 23 ਮਈ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਇਸੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ  19 ਮਈ ਨੂੰ ਰਾਇਸੀ ਦਾ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਈਰਾਨ-ਅਜ਼ਰਬੈਜਾਨ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹੁਸੈਨ ਅਮੀਰਬਦੁੱਲਾਯਾਨ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 9 ਲੋਕ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤਬਰੀਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਨਾਲ ਹੀ ਈਰਾਨ ‘ਚ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ 28 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ 20 ਜੂਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 131 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ 50 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ।

19 ਮਈ ਨੂੰ ਰਾਇਸੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਖਬਰ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ (20 ਮਈ) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੁਖਬਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਈਰਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਰਾਈਸੀ ਦੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਕਰੀਬ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦਾ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਖਾਮਨੇਈ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਰਾਇਸੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਖ਼ਾਲਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਖਾਮਨੇਈ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖਾਮਨੇਈ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਖਾਮਨੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਜਤਬਾ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਫੌਜ ਨੇ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।