ਕੀ ਹੈ ਧੁੰਦ ?
ਧੁੰਦ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਸ ਹੈ ਜੋ ਸੰਘਣਾਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀ ਹੈ ਭਾਵ ਭਾਫ਼ ਦੇ ਪਾਣੀ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਹ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਣ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਬਦਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧੂੜ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਕਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਘਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਸਥਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ –
ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਧੁੰਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਹਫਤਿਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਸਮੇਂ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਿਊਫਾਊਂਡਲੈਂਡ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਬੈਂਕਸ ਨਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਠੰਡਾ ਲੈਬਰਾਡੋਰ ਕਰੰਟ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਮ ਖਾੜੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ ਵਿੱਚ ਢੱਕਿਆ ਰੱਖਿਆ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੱਲੀ ਦਾ ਅਟਾਕਾਮਾ ਕੋਸਟ, ਇਟਲੀ ਦਾ ਪੋ ਵੈਲੀ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਸੈਂਟਰਲ ਪਠਾਰ, ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਨਾਮਿਬ ਰੇਗਿਸਤਾਨ, ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਕੋਸਟ ਦਾ ਮਿਸਟੇਕ ਆਈਲੈਂਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਦਾ ਪੁਆਇੰਟ ਰੇਅਸ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਹੈਮਿਲਟਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਧੁੰਦਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਧੁੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ –
ਧੁੰਦ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਧੁੰਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਧੁੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਧੁੰਦ ਅਚਾਨਕ ਸੰਘਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਫਲੈਸ਼ ਧੁੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੁੰਦ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਹਰਾ ਅਤੇ ਧੁੰਦ
ਕੋਹਰਾ ਧੁੰਦ ਨਾਲੋਂ ਸੰਘਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਧੁੰਦ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਹਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੜਕ ‘ਤੇ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ 50 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋਹਰੇ ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਦਿਨ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
