ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ‘ਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੋ ਵਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿਸਮੋਲੋਜੀ ਸੈਂਟਰ (ਐਨਸੀਐਸ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾ ਭੂਚਾਲ ਸਵੇਰੇ 10:54 ‘ਤੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਵੇਰੇ 11:43 ‘ਤੇ ਆਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 2.4 ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ 4 ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਨ 2, 3, 4 ਅਤੇ 5 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੋਨ 2 ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੋਨ 5 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਨ 2 ਨੂੰ ਨੀਲਾ, ਜ਼ੋਨ 3 ਨੂੰ ਪੀਲਾ, ਜ਼ੋਨ 4 ਨੂੰ ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਨ 5 ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਜ਼ੋਨ 4 ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿਸਾਰ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਜ਼ੋਨ 3 ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲੇ ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੇੜਾਂ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪਲੇਟਾਂ ਹਿੱਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਈਬ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭੂਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭੂਚਾਲ ਰੋਧਕ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 2-3 ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚਾ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪਰਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
