ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਦੋ ਹਾਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਦਰਬਾਰ ਹਾਲ ਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਮੰਡਪ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕਾ ਹਾਲ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕਾ ਮੰਡਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਰੀਲੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬਦਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ‘ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ।
ਰੀਲੀਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਰਬਾਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਹਾਕਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਹਾਲ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਦਰਬਾਰ’ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1950 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਗਣਤੰਤਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨਾਂ ਹੁਣ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ‘ਗਣਤੰਤਰ ਭਵਨ’ ਇਸ ਹਾਲ ਦਾ ਸਹੀ ਨਾਂ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਾਲਰੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਬਾਲ ਡਾਂਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ‘ਅਸ਼ੋਕ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ’ ਜਾਂ ‘ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ’। ਇਹ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਾਰਨਾਥ ਦਾ ਅਸ਼ੋਕ ਥੰਮ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੂੰਘੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ‘ਅਸ਼ੋਕਾ ਹਾਲ’ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਅਸ਼ੋਕਾ ਮੰਡਪ’ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਉਣਾ, ਅੰਗਰੇਜੀਕਰਣ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ‘ਅਸ਼ੋਕ’ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
