ਬਲਬ ਦੀ ਕਾਢ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚਮਤਕਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਢਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਲਬ ਦੀ ਕਾਢ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਬਲਬ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਥਾਮਸ ਅਲਵਾ ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਲਬ ਦਾ ਤੋਹਫਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 27 ਜਨਵਰੀ 1880 ਨੂੰ ਐਡੀਸਨ ਬਲਬ ਦਾ ਪੇਟੈਂਟ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਐਡੀਸਨ 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਐਡੀਸਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਈ। ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਕਈ ਦਿਨ ਬਿਨਾਂ ਸੌਂਏ ਤਜਰਬੇ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖੋਜੀ ਥਾਮਸ ਅਲਵਾ ਐਡੀਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਫਰਵਰੀ 1847 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਉਸ ਨੇ 1093 ਪੇਟੈਂਟ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕਰਵਾ ਲਏ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਢ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਾਢ ਨੂੰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਬਲਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਥਾਮਸ ਅਲਵਾ ਐਡੀਸਨ ਬਲਬ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਅਸਫਲ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਅਤੇ ਬਲਬ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਪ
ਰ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਕੂਲ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਦਮ ‘ਤੇ ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਫੋਨੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਬਲਬ ਸਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਢਾਂ ਕੱਢੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਥਾਮਸ ਅਲਵਾ ਐਡੀਸਨ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਐਡੀਸਨ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਐਡੀਸਨ ਦੀ ਮਾਂ ਨੈਨਸੀ ਮੈਥਿਊ ਇਲੀਅਟ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਡੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਪੇਪਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਬੇਟਾ, ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਹਨ।” ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਲੜਕਾ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਘੱਟ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਐਡੀਸਨ ਨੂੰ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ-ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਕਈ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਮਿਲਿਆ। ਐਡੀਸਨ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ। ਇਸ ਚਿੱਠੀ ‘ਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਕੂਲ ਨਾ ਭੇਜੋ। ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣਾਇਆ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਲਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਕਰਨੇ ਪਏ। 1879 ਤੋਂ 1900 ਤੱਕ, ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ। 18 ਅਕਤੂਬਰ 1931 ਨੂੰ ਐਡੀਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
