ਈਰਾਨ ‘ਚ ਗ੍ਰੈਮੀ ਐਵਾਰਡ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਨੂੰ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਗਾਇਕਾ ਸ਼ਰਵਿਨ ਹਾਜੀਪੁਰ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਗਈ ਮਹਸਾ ਅਮੀਨੀ ਅਤੇ ਹਿਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਸਨ।
ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਅਰਬ ਨਿਊਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਇਕ ਸ਼ਰਵਿਨ ਹਾਜੀਪੁਰ ‘ਤੇ ਵੀ 2 ਸਾਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਰਵਿਨ ਨੂੰ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ 2023 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਐਵਾਰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫਸਟ ਲੇਡੀ ਜਿਲ ਬਾਇਡਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਰਵਿਨ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਇਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ – ਮੈਂ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੱਜ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਧਰਮ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਅਤੇ ਧਮਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਂਗੇ।
ਸ਼ਰਵਿਨ ਹਾਜੀਪੁਰ ਨੇ 28 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਮਹਸਾ ਅਮੀਨੀ ਅਤੇ ਹਿਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ‘ਬਰਾਏ’ ਨਾਮ ਦਾ ਗੀਤ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਬਰਾਏ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਲਈ’ (ਕਿਸੇ ਲਈ)। ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਵਿਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਿਉਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟਵੀਟਸ ਤੋਂ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, ਗਰੀਬੀ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੀਤ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ 4 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।
ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ‘ਪੈਨ ਅਮਰੀਕਾ’ ਨੇ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ – ਪੈਨ ਆਰਟਿਸਟਸ ਐਟ ਰਿਸਕ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੂਲੀ ਟ੍ਰਿਬੋਲਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੇਰਵਿਨ ਹਾਜੀਪੁਰ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਕਦਮ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਡਰੈੱਸ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੈਤਿਕਤਾ ਪੁਲਿਸ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਲਿਸ ਡਰੈਸ ਕੋਡ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। 22 ਸਾਲਾ ਮਾਹਸਾ ਅਮੀਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਈਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ।
ਮਹਸਾ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਤਹਿਰਾਨ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨੈਤਿਕਤਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਆਈਆਂ।
ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਝੜਪ ਹੋ ਗਈ। ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਕਾਰਨ 500 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 9,000 ਔਰਤਾਂ ਸਨ।
