ਦੁੱਧ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਸਾਨੂੰ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੁੱਧ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਪੀਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਿਆਰ-ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਰਨ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖੁਰਾਕ ਕਾਰਨ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦੁੱਧ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਉਪਲਬਧ ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਆਧਾਰਿਤ ਦੁੱਧ ਵੀ ਕਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਅਧਾਰਤ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਸ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਚ 90 ਫੀਸਦੀ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਰੱਖਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਪੌਦੇ-ਅਧਾਰਤ ਦੁੱਧ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਦੁੱਧ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਲਾਂਟ ਆਧਾਰਿਤ ਦੁੱਧ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸੋਇਆ, ਕਾਜੂ, ਚਾਵਲ, ਬਦਾਮ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਪੌਦੇ-ਅਧਾਰਿਤ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਹ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਪੌਦੇ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋ। ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ‘ਚ ਕਾਫੀ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਧ ਵਧੀਆ ਹੈ।
