ਮਣੀਪੁਰ, 8 ਜੂਨ 2024 – ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀਰਵਾਰ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਸ਼ੱਕੀ ਕੁਕੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮੈਤਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭੜਕੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਿਰੀਬਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਤਈ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਏ ਹਨ।
ਐਨਆਈਏ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਣੀਪੁਰ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਥੋਂਗਮਿੰਥਾਂਗ ਹਾਓਕਿਪ ਉਰਫ ਥੈਂਗਬੋਈ ਹਾਓਕਿਪ ਉਰਫ ਰੋਜਰ (ਕੇਐਨਐਫ-ਐਮਸੀ) ਨੂੰ 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਇੰਫਾਲ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਨਆਈਏ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 18 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਅਤੇ ਯੂਏ(ਪੀ) ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕੂਕੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਮੀ ਖਾੜਕੂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦਾ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਛੇੜਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਸੀ।
ਸੂਬੇ ‘ਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਹੌਕੀਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਕੁਕੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੰਟ (ਕੇ.ਐੱਨ.ਐੱਫ.)-ਬੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ‘ਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਐਨਆਈਏ ਨੇ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ 13 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਕਥਿਤ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੋਂਗਬੈਂਗ ਖੁੱਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਮੇਈਤੀ ਲੋਕ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜਿਰੀਬਾਮ ਦੇ ਚਿੰਗਡੋਂਗ ਲੀਕਾਈ ਦੇ ਐਲਪੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਨੇ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਧਾਰਾ 144 ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਕੀ-ਜੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਤਈ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਜਿਰੀਬਾਮ ਦੀ ਕੁਕੀ ਆਬਾਦੀ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਮਣੀਪੁਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਜਿਰੀਬਾਮ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਸੋਰੋਕ ਅਟਿੰਗਬੀ ਖੁਨੌ ਦੇ ਸੋਇਬਮ ਸ਼ਰਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਕੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਰੀਬਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ ਘੱਟ ਅਛੂਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਡਰੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3 ਮਈ, 2023 ਤੋਂ, ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਇੰਫਾਲ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕੂਕੀ ਦਰਮਿਆਨ ਨਸਲੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਰੀਬਾਮ, ਮੀਤੀ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਨਾਗਾ, ਕੂਕੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਣੀਪੁਰੀ ਸਮੇਤ ਵਿਭਿੰਨ ਨਸਲੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਾਤੀ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
