ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਨੂੰ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਢੁੱਕਵੇਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੀ.ਸੀ.ਐਂਡ ਪੀ.ਐਨ.ਡੀ.ਟੀ. ਐਕਟ 1994 ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੈਂਟਰ ਸੰਚਾਲਕ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗਰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿੰਗ ਚੋਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿੰਗ ਨਿਰਧਾਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਜ਼ਾ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 10,000 ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਪਰਾਧ ਦੁਹਰਾਉਣ ‘ਤੇ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਪਤੀ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਚੋਣ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ 50,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ, 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੈ।
ਜਨਵਰੀ ‘ਚ ਜਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ 14 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ (SRB) ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਲੜਕਿਆਂ ਪਿੱਛੇ 916 ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2022 ਵਿੱਚ ਇਹ 917 ਸੀ।
2021 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 914 ਸੀ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ 2019 ‘ਚ ਇਹ 923 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 933 ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਘਟਦੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
2023 ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਤਿਹਾਬਾਦ, ਨੂਹ, ਸਿਰਸਾ, ਯਮੁਨਾਨਗਰ, ਜੀਂਦ, ਕੈਥਲ, ਪਾਣੀਪਤ, ਅੰਬਾਲਾ, ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ, ਸੋਨੀਪਤ, ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ, ਰੋਹਤਕ, ਕਰਨਾਲ ਅਤੇ ਭਿਵਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਪਲਵਲ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਪੰਚਕੂਲਾ, ਹਿਸਾਰ, ਰੇਵਾੜੀ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 5,50,465 ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 2,87,336 ਲੜਕੇ ਅਤੇ 2,63,129 ਲੜਕੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਸਆਰਬੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰਾਵਟ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 900 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਸਥਿਤੀ ਰੋਹਤਕ ਦੀ ਹੈ। ਰੋਹਤਕ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 2022 ਵਿੱਚ 936 ਸੀ, ਜੋ 2023 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 883 ਰਹਿ ਗਿਆ। ‘ਚ 53 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚਰਖੀ ਦਾਦਰੀ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 2022 ਵਿੱਚ 933 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਵਿੱਚ 897 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 887 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 907 ਸੀ। ਸੋਨੀਪਤ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 2022 ਵਿੱਚ 894 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 2023 ਵਿੱਚ 898 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਬਾਲਾ ‘ਚ 15 ਅੰਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ 919 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਹਰਿਆਣਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਬਦਨਾਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰ 1000 ਲੜਕਿਆਂ ਪਿੱਛੇ 876 ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪਾਣੀਪਤ ਤੋਂ ਬੇਟੀ ਬਚਾਓ-ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹਾਓ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਜਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਸਕੀਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ 923 ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ 922 ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
